1. ที่มาและวัตถุประสงค์

เพื่อตอบสนองภาพแวดล้อมการสื่อสารบนโซเชียลมีเดียในปัจจุบัน ประชาชนไม่ได้คาดหวังให้หน่วยงานภาครัฐทำหน้าที่เพียงเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร แต่คาดหวังให้สามารถ “รับฟัง ตอบสนอง อธิบาย และแก้ไขปัญหา”

'Thailand Social Government Awards' ถูกจัดขึ้นเพื่อยกย่องและเชิดชูหน่วยงานภาครัฐที่เป็นแบบอย่างที่ดีในการสื่อสารสาธารณะบนโซเชียลมีเดีย โดยใช้เกณฑ์การวัดผล Social Metric for Government เพื่อส่งเสริมและสร้างบรรทัดฐานการสื่อสารบนโซเชียลมีเดียของหน่วยงานภาครัฐ

2. ความไว้วางใจของประชาชนต่อภาครัฐ (Public Trust) ในบริบทของ Social Metric for Government

Social Metric for Government ออกแบบขึ้นเพื่อส่งเสริมการสื่อสารบนโซเชียลมีเดียของหน่วยงานภาครัฐ และสร้างบรรทัดฐานที่ดีโดยยึดแนวคิดความไว้วางใจของประชาชนต่อภาครัฐ (Public Trust)

แนวคิด Public Trust นี้อ้างอิงจาก OECD Framework on Drivers of Trust in Public Institutions ซึ่งพัฒนาโดยองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (Organisation for Economic Co-operation and Development - OECD) เพื่อใช้วิเคราะห์และวัดระดับความไว้วางใจของประชาชนที่มีต่อหน่วยงานภาครัฐ โดยแบ่งออกเป็น 5 ปัจจัย ภายใต้ 2 ด้าน ได้แก่

1. ความสามารถ (Competencies) สะท้อนว่าภาครัฐทำงานได้ดีเพียงใด ประกอบด้วย
   • ความน่าเชื่อถือ (Reliability) เช่น การให้บริการที่น่าพึงพอใจ การใช้ข้อมูลส่วนบุคคลตามวัตถุประสงค์ที่ชอบธรรม และความพร้อมรับมือภาวะฉุกเฉินและวิกฤตเศรษฐกิจ
   • การตอบสนอง (Responsiveness) เช่น การปรับปรุงบริการหลังได้รับข้อร้องเรียน การนำแนวคิดใหม่มาพัฒนาบริการ และการปรับนโยบายตามข้อเสนอแนะของประชาชน
2. คุณค่าสาธารณะ (Public Value) สะท้อนหลักการที่ภาครัฐยึดถือ ประกอบด้วย
   • ความเปิดกว้าง (Openness) เช่น การเข้าถึงข้อมูลบริการได้ง่าย โอกาสในการแสดงความเห็นและมีส่วนร่วม และการอธิบายผลกระทบของนโยบายอย่างชัดเจน
   • ความเป็นธรรม (Fairness) เช่น การปฏิบัติต่อประชาชนอย่างเท่าเทียมในการให้บริการ การเปิดให้แก้ไขข้อผิดพลาด และการถ่วงดุลผลประโยชน์ระหว่างภูมิภาคและระหว่างคนรุ่นปัจจุบันกับอนาคต
   • ความซื่อสัตย์สุจริต (Integrity) เช่น การไม่รับสินบน การให้รัฐสภาตรวจสอบรัฐบาลได้ และการไม่ยอมให้การล็อบบี้ทำลายประโยชน์สาธารณะ

Social Metric for Government ใช้แนวคิดดังกล่าวเป็นกรอบอ้างอิงเชิงแนวคิด (Conceptual Reference) เพื่อพิจารณาคุณภาพการสื่อสารบนโซเชียลมีเดียของหน่วยงานภาครัฐ ไม่ใช่มุ่งสร้างการมองเห็น (Visibility) หรือการมีส่วนร่วม (Engagement) เพียงอย่างเดียว

ทั้งนี้ Social Metric for Government ไม่สามารถใช้ประเมินผลลัพท์และประสิทธิภาพการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐตามมาตรฐานของ OECD (OECD Drivers of Trust)

3. กรอบการประเมิน Social Metric for Government

Social Metric for Government ประเมินพฤติกรรมการสื่อสารของหน่วยงานภาครัฐที่สังเกตได้จากข้อมูลสาธารณะ (Observable Communication Performance) ผ่าน 3 มิติหลัก ดังนี้

ความเกี่ยวเนื่องและเชื่อมโยงกับพันธกิจ (Relevance)

พิจารณาจากการมุ่งเน้นการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้อง ชัดเจน และตรงตามบทบาทหน้าที่พันธกิจของหน่วยงาน เพื่อสร้างประโยชน์ต่อประชาชนในวงกว้าง

ความสม่ำเสมอในการสื่อสาร (Consistency)

พิจารณาจากความสามารถในการบริหารจัดการและนำเสนอข้อมูลข่าวสารผ่านช่องทางสื่อของตนเอง (Owned Media) อย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างการรับรู้และเข้าถึงข้อมูลของประชาชนได้อย่างเท่าทันสถานการณ์

การตอบสนองอย่างเหมาะสม (Responsiveness)

พิจารณาจากศักยภาพในการชี้แจงข้อเท็จจริง การโต้ตอบอย่างสร้างสรรค์ และการบริหารจัดการต่อสถานการณ์หรือข้อมูลข่าวสารในภาวะวิกฤตได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม และทันท่วงที

4. ขอบเขตและแหล่งข้อมูล

Thailand Social Government Awards ปี 2026 เก็บข้อมูลจากหน่วยงานภาครัฐกว่า 300 หน่วยงาน ตลอดระยะเวลา 12 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2568 ถึง 30 มิถุนายน 2569

ข้อมูลที่ใช้เป็นข้อมูลสาธารณะ (Public Data) บนสื่อสังคมออนไลน์ ภายใต้ขอบเขตที่ Wisesight สามารถรวบรวมและวิเคราะห์ได้ โดยแบ่งเป็น 2 ส่วน เพื่อให้เห็นการสื่อสารของภาครัฐทั้งในมุมของหน่วยงานเองและมุมของประชาชน ได้แก่

• ช่องทางสื่อของหน่วยงานเอง (Owned Media) คือบัญชีทางการ (Official Account) บนสื่อสังคมออนไลน์ของหน่วยงานภาครัฐกว่า 300 หน่วยงาน
• การกล่าวถึงจากภายนอก (Earned Media) คือการกล่าวถึงหน่วยงานจากแหล่งสาธารณะอื่น เช่น สื่อ อินฟลูเอนเซอร์ (Influencer) และบุคคลทั่วไป โดยติดตามจากคำค้นที่เกี่ยวข้องกว่า 600 คีย์เวิร์ด (Keywords)

ข้อมูลทั้งสองส่วนถูกประมวลผลและวิเคราะห์ด้วยระบบและเครื่องมือของ Wisesight เพื่อพิจารณาปัจจัยด้านการสื่อสารกว่า 50 ปัจจัย และคำนวณเป็นค่าชี้วัดการสื่อสารของหน่วยงานภาครัฐบนสื่อสังคมออนไลน์ (Social Metric for Government Score)

5. Data Quality และการป้องกันการบิดเบือนผล

Thailand Social Government Awards ไม่ส่งเสริมการสร้างปริมาณ Engagement จากกิจกรรมที่เข้าข่ายสแปม (Spam) หรือการสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ไม่เป็นธรรมชาติ (Inauthentic Interaction)

รายละเอียดด้านการประมวลผลข้อมูล ตัวแปร สูตรการคำนวณ การปรับมาตรฐาน (Normalization) เกณฑ์การตรวจจับ และน้ำหนักของแต่ละองค์ประกอบ เป็นส่วนหนึ่งของวิธีการวิเคราะห์เฉพาะของ Wisesight (Proprietary Methodology) จึงไม่เปิดเผยใน Methodology Note ฉบับสาธารณะนี้

6. การใช้ข้อมูลสาธารณะ (Public Data)

Social Metric for Government ใช้ข้อมูลสาธารณะ (Public Data) บนสื่อสังคมออนไลน์ ทั้งจากช่องทางของหน่วยงานเอง (Owned Media) และการกล่าวถึงจากภายนอก (Earned Media) เนื่องจากข้อมูลสาธารณะช่วยให้สังเกตการสื่อสารและปฏิสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นจริงในสภาพแวดล้อมดิจิทัล (Digital Environment) ตลอดช่วงเวลาการประเมิน และไม่ได้ตั้งสมมติฐานว่าผู้ใช้งานหรือผู้แสดงความคิดเห็นบนสื่อสังคมออนไลน์เป็นตัวแทนเชิงสถิติของประชากรไทยทั้งหมด

7. กระบวนการคัดเลือก 50 Outstanding Government Entity on Social Media

เก็บข้อมูลจากหน่วยงานภาครัฐกว่า 300 หน่วยงานประมวลผลและวิเคราะห์ด้วยระบบและเครื่องมือของ Wisesight ผ่านเกณฑ์การวัดผล Social Metric for Government และผ่านกระบวนการพิจารณาความเหมาะสมโดยคณะกรรมการและที่ปรึกษา โดยไม่มีการเปิดรับสมัครจากหน่วยงานและไม่มีการโหวตจากบุคคลภายนอก โดยมีวัตถุประสงค์ในการยกย่องและเชิดชู 50 หน่วยงานภาครัฐที่เป็นแบบอย่างที่ดีในการสื่อสารสาธารณะบนโซเชียลอย่างเท่าเทียมจึงไม่มีการจัดอันดับคะแนนในการประกาศรางวัล Thaialnd Social Government Awards

8. การตีความผลการประเมิน

ผลการประเมินสะท้อนความโดดเด่นด้านการเป็นแบบอย่างที่ดีในการสื่อสารสาธารณะบนโซเชียลมีเดียของหน่วยงานภาครัฐ ที่ได้รับการคัดเลือกเป็น 50 Outstanding Government Entity on Social Media ประจำปี 2026 โดยสามารถข้อความเพื่อการประชาสัมพันธ์ดังต่อไปนี้

“1 ใน 50 หน่วยงานภาครัฐที่มีความโดดเด่นด้านการสื่อสารบนสื่อสังคมออนไลน์ ภายใต้แนวคิดความไว้วางใจของสาธารณะที่มีต่อหน่วยงานภาครัฐ (Public Trust) ด้วยเกณฑ์การวัดผล Social Metric for Government จากงานประกาศรางวัล Thailand Social Government Awards ประจำปี 2026”

การวัดผลนี้ไม่ได้มาจากการสำรวจความคิดเห็นของประชาชน หน่วยงานที่ได้รับรางวัลสามารถอ้างอิงได้เฉพาะในแง่ของการเป็นหน่วยงานภาครัฐที่มีความโดดเด่นด้านการสื่อสารบนโซเชียลมีเดียภายใต้แนวคิดความไว้วางใจของสาธารณะที่มีต่อหน่วยงานภาครัฐ (Public Trust) เท่านั้น และไม่สามารถอ้างว่าเป็น "50 หน่วยงานที่ประชาชนไว้วางใจมากที่สุด" หรือเป็นผลการจัดอันดับระดับความไว้วางใจของประชาชนได้

9. ความสัมพันธ์กับ OECD

Social Metric for Government เป็นวิธีการวิเคราะห์เฉพาะของ Wisesight ที่พัฒนาขึ้นโดยอิสระ การอ้างอิง OECD มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้เป็นกรอบอ้างอิงเชิงแนวคิด (Conceptual Reference) ในการทำความไว้วางใจของสาธารณะที่มีต่อหน่วยงานภาครัฐ (Public Trust) เท่านั้น

OECD Framework on Drivers of Trust in Public Institutions อธิบายปัจจัยขับเคลื่อนความไว้วางใจด้านธรรมาภิบาลภาครัฐ (Public Governance Drivers of Trust) 5 ประการ ได้แก่ ความน่าเชื่อถือ (Reliability), การตอบสนอง (Responsiveness), ความเปิดกว้าง (Openness), ความเป็นธรรม (Fairness) และ ความซื่อสัตย์สุจริต (Integrity)

ทั้งนี้ Social Metric for Government ไม่สามารถใช้ประเมินผลลัพท์และประสิทธิภาพการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐตามมาตรฐานของ OECD (OECD Drivers of Trust)

10. แนวทางการพัฒนาเกณฑ์การวัดผลในอนาคต

Social Metric for Government ประจำปี 2026 ทำหน้าที่เป็นฐานตั้งต้นเกณฑ์การวัดผลสำหรับหน่วยงานภาครัฐที่เป็นแบบอย่างที่ดีในการสื่อสารสาธารณะบนโซเชียลมีเดีย ภายใต้หลักแนวคิดความไว้วางใจของสาธารณะที่มีต่อหน่วยงานภาครัฐ (Public Trust)

การพัฒนาในอนาคตสามารถเพิ่มข้อมูลประเภทอื่นเพื่อความสมบูรณ์ของเกณฑ์การวัดผล เช่น การสำรวจความคิดเห็นประชากร (Population Survey) และการวัดการรับรู้ของสาธารณะ (Public Perception Measurement) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมที่สังเกตได้จากข้อมูลสาธารณะ (Public Data) กับข้อมูลที่สะท้อนระดับความไว้วางใจของประชาชน ความสัมพันธ์ดังกล่าวต้องผ่านการทดสอบและการตรวจสอบความถูกต้อง (Validation) จึงจะขยายข้อสรุปจากผลการสื่อสารบนสื่อสังคมออนไลน์ (Social Communication Performance) ไปสู่ความไว้วางใจของสาธารณะที่มีต่อหน่วยงานภาครัฐได้อย่างสมบูรณ์

การพัฒนาเกณฑ์การวัดผล Thailand Social Government Awards ในอนาคตจะไม่มีผลย้อนหลัง

References

• OECD (2017). Trust and Public Policy: How Better Governance Can Help Rebuild Public Trust. OECD Publishing, Paris. DOI: 10.1787/9789264268920-en.
• OECD (2019). The Path to Becoming a Data-Driven Public Sector. OECD Digital Government Studies, OECD Publishing, Paris. DOI: 10.1787/059814a7-en.
• OECD (2026). Updated OECD Guidelines on Measuring Trust and Trust Drivers in Public Institutions. OECD Publishing, Paris. DOI: 10.1787/cdc4c319-en.
• OECD (2026). OECD Survey on Drivers of Trust in Public Institutions 2026 Results: Navigating Rising Expectations and New Horizons. OECD Publishing, Paris. DOI: 10.1787/9eb63fec-en.